Anh Đỗ Hoan cư trú ở khu 5 thị trấn Thắng Hiệp Hòa; Tôi biết
anh đã nhiều năm, được đọc thơ anh mỗi dịp
tết đến xuân về. Anh có nhiều bài thơ hay dí dỏm, sâu sắc. Hè này tôi được anh
đọc cho nghe bài: Con cò; dù mới chỉ đọc một lần thôi tôi đã nhớ. Tôi nhớ không
phải con cò có mặt trong thi ca, cò trong hình ảnh cánh đồng với người nông dân
Việt Nam mà bới cái chắt chiu, chăm bẵm của người bà chăm cháu trong những ngày
nắng như thiêu, như đốt mùa hè 2015- Dưới đây là bài thơ:
Con cò…( Thân tặng những người bà chăm cháu cho con)
Nắng như đốt, nắng như thiêu
Con sáo muốn hát con diều ngại bay
Con chuồn chuồn ớt thật cay
Con cua đỏ gọng đã say nắng rồi
Con cò lông trắng như vôi
Cả đời bêu nắng kiếm mồi nuôi con
Cháu bà da trắng môi son
Rõ là cái giống cò con của bà…
Đỗ Hoan: ĐT 0912717310
Thị trấn Thắng Hiệp Hòa-Bắc Giang
Trong bối cảnh hiện đại, vợ chồng các con đều đi làm, mướn
ai chăm cháu đây? Chọn được người trách nhiệm trông trẻ thật khó khăn, không những
thế còn liên quan đến đồng lương, tiền công thuê người trông giữ cháu? Có lẽ
hơn ai hết người mẹ ( bà nội, bà ngoại) là hợp hơn cả. Tay nải gió đưa, xa ông
đi chăm cháu…
Thể lục bát trong bài "con cò" đã diễn tả đạt ý đạt
lời:
Nắng như đốt, nắng như thiêu
Con sáo muốn hát con diều ngại bay
Hai câu đầu đã lột tả một mùa hè rực lửa: Phương pháp so
sánh, như đốt, như thiêu. Con sáo muốn
hát (sáo diều) ; sáo diều bao giờ chả muốn ngân nga, vi vu nhưng than ôi đâu có
gió, có gió thì diều mới bay lên được-Con diều ngại bay.
Con sáo muốn hát con diều ngại bay
Con chuồn chuồn ớt thật cay
Con cua đỏ gọng đã say nắng rồi
Đã nóng bỏng vậy, lại còn chuồn chuồn ớt, cái tài vận dụng của
thơ anh đó là vừa dùng hình ảnh chuồn chuồn ớt, vừa cảm nhận vị giác: Thật cay…Khiến
người ta thấy tê tê ở đầu lưỡi nóng nóng ở trong đầu và được dấn thêm: Con cua
đỏ gọng - đã say nắng rồi.
Và trong bối cảnh ấy: Con cò lông trắng như vôi- Người lao động
xuất hiện; xuất hiện trong bối cảnh nắng cháy- Vì con- vì cháu.
Con cò lông trắng như vôi
Cả đời bêu nắng kiếm mồi nuôi con
Phải " bêu" thôi, chứ mấy ai thích bước thấp bước cao lặn lội
thân cò…Con cò trong thi ca, trong ca dao Việt nam đã hóa thân lặn vào hình ảnh
của người bà phúc hậu, chân chất, trách nhiệm. Vâng- lặn lội- ông ở nhà một
mình tôi đi chăm cháu…Sau khi dẫn đạt cái nắng nóng khô người, nắng nóng cháy rừng,
nắng nóng cạn kiệt hồ ao- con cua đỏ gọng
đã say nắng rồi, con cua đã chín, đã lờ đờ…Thì hai câu kết của bài thơ là
cơn gió mát, là giọt nước trong lành là thành quả mĩ mãn của người lao động, đọc
đến đây ai cũng thấy nhẹ lòng:
Cháu bà da trắng môi son
Rõ là cái giống cò con của bà…
Con cò là bài thơ, nhưng là lời ca trách nhiệm, là đạo lý ở
đời mà các thế hệ sẽ mãi nối tiếp nhau phát huy gìn giữ.
Vâng tài thơ của anh Đỗ Hoan là vậy: Bình dị, sâu lắng rất đời…
Hương Giang &Bạch vân
